Rem Koolhaas
Modernisme en de maakbare maatschappij?!
In een artikel in NRC Handelsblad van 5 november 2011 nemen Thierry Baudet en Bastiaan Rijpkema geen blad voor de mond waar het om Rem Koolhaas gaat. Rem Koolhaas, die blijkens een NRC special een hekel heeft aan ‘menselijkheidsfetisjisme’. Architectuur moet geen gebouwen maken waarin mensen ‘vooral fijn kunnen wonen’. Nee, het draait volgens Koolhaas om het doorbreken van dogma’s. De architect wil dingen veranderen, zo wordt gesteld. Dit komt op mij over als het Rusland in de jaren (19)20 toen de communistische modernisten ook meenden dat ‘de mens’ met behulp van ‘moderne’ architectuur te veranderen was. De mens als machine. Arme mensen, die toen in dat land woonden. De Stadspartij heeft geen enkele behoefte aan dit type wereldverbeteraars. Ik herinner mij nog de presentatie in de Academie Minerva in 1984 van Koolhaas zelf over zijn flats op De Brink. Veel brutale prietpraat. Transparant durfde hij de flats te noemen. Wie dat nog gelooft mag het zeggen. Iedereen weet dat de gerealiseerde gebouwen van deze ‘meester’ niet goed functioneren, maar dat schijnt er niet toe te doen.
De auteurs van het NRC artikel stellen, dat architectuur niet draait niet om concepten en dat het zeker niet de taak is van de architect om iets te veranderen, zoals Koolhaas denkt. Ze hebben gelijk. Ook in de stad Groningen hebben al veel te lang zogenaamde modernisten en maakbaren de macht. Vele zichtbare architectonische en stedenbouwkundige mislukkingen zijn hiervan het gevolg geweest. Westerhaven kapot, Damsterdiep verpest, CIBOGA mislukt, stationsgebied al vele malen mislukt, de Grote Markt straks verprutst met een onooglijk Forum, en ga zo maar door. Nooit is er iemand verantwoordelijk gesteld voor al deze mislukkingen.
Het is allemaal natuurlijk wel heel erg vernieuwend en spannend volgens de bedenkers. Dit type architect/stedenbouwer stapelt op het CIBOGA-terrein een paar containers op elkaar en vindt het geweldig. De nieuwe kleren van de keizer. Als het maar ‘compact’ is. Geen parkeerplaatsen, geen tuinen, geen groen, geen ruimte. Alles verzonnen door zogenaamde deskundigen.
Een citaat uit één van de ‘intense’ nota’s zoals de ‘Intense stad’ zegt genoeg: “zij (de stad) wordt als verticale ruimte omarmd”. U snapt het al, als het maar hoog, intens en compact is. Wilt u wonen in de schaduw van een hoogteaccent? In ieder geval is het heel stedelijk volgens de modernisten. Wat te denken van de uitspraak van Tjerk Ruimschotel (Apropos 253): “Hoogbouw is voor veel mensen aantrekkelijk omdat het te zien is als een georganiseerde maatschappij waar alles goed geregeld is”. (?) Dit lijkt erg op uitspraken van communisten uit het voormalige Oostblok. Een gevangenis is ook een georganiseerde maatschappij!
Mensen met dit soort ‘visies’ zijn ook de bedenkers van het ten dode opgeschreven Groninger Forum en de straks op Oost Berlijn lijkende ‘Ostwand’ van de Grote Markt. Van dit type zich zelf vernieuwers noemende mensen moet de stad nu echt af. Dat is o.a. een van de uitdagingen voor 2012.
‘De wens is de vader van de gedachte’, daar gaat het bij dit soort uitspraken vooral om en een zogenaamde visie die gelijk staat aan een drogredenering, maar blijkbaar door het college geslikt wordt als een zoete broodjes.
Mijn persoonlijk lijfspreuk als advies voor het college: ‘we moeten oppassen voor onnodige vernieuwingen, in het bijzonder die welke logisch lijken’. Met dank aan Sir Winston Churchill
Groningen is sinds Wallage en van den Berg in de jaren zestig de speeltuin voor de jongsocialisten. Jammer van de stad.
Ik kan mij herinneren, dat ongeveer 30 jaar geleden prof. A. Zijdeveld, een door mij gerespecteerd socioloog. een artikel over dit onderwerp schreef in het Financieel Dagblad.
Zijn conclusie was toen al, dat de moderne architekten geen boodschap hebben aan de beleving van mensen, die dagelijks van en naar hun werk langs allerlei door deze architekten ontworpen gebouwen lopen.
De angel zat in de opleiding voor stedenbouw aan de TU te Delft, waar de smaak van de architekten wordt bepaald.
Kennelijk is er niet veel veranderd. Over smaak valt wel eens te twisten, echter niet als het om wansmaak gaat !